على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )
3997
فرهنگ نفيسى ( فارسى )
و كراهت و نفرين و لعنت . و تمسخر و استهزا . يارو ( y ru ) ا . پ . دوست و مصغر يار . ياروج ( y ruj ) ا . ع . شمشير . و پيكان . يق : وقع الياروج على اليافوخ اهون من ولاية بعض الفروخ . يارور ( y r - var ) ا . پ . دوست و يارىدهنده . ياروق ( y ruq ) ا . پ . نام يكى از امراى تركمان . ياروقية ( y ruqiyyat ) ا . ع . نام قريهاى در حوالى حلب بنا كردهء ياروق . ياروى ( y ruy ) و ( y rvay ) ا . پ . مأخوذ از تركى - زخم و جراحت . ياره ( y re ) ا . پ . دست برنجن پهن . و طرق گردن . و دستكش و دست كش آهنين . و بند دست . و قوت و قدرت و توانايى . و مقدار و اندازه . و دلير و شجاع . و مرد زيرك . و دوستى . و ضرورت . و باج و و خراج و محصول . و دارويى مركب كه با يارج مشهورست . ياره ( y re ) ا . پ . مأخوذ از تركى - ريش و جراحت . يارهسه ( y rese ) ا . پ . يارسه و خفاش و شبپره . يارهگير ( y re - gir ) ا . پ . باج و خراجگير . و جمعكننده حاصل و محصول . و دريافتكننده رشوه و رشوهگير . يارى ( y ri ) ا . پ . ياى مجهول - دوستى و يك دوستى . يارى ( y ri ) ا . پ . دوستى و همدمى و مصاحبت و اعانت . و نصرت و دستگيرى و كمك و امداد و قوت و توانايى . و دو زن كه داراى يك شوهر باشند و نيز زن هر يك از دو برادر يارى مىباشد مر زن برادر ديگر را . و يارى بخشيدن و يا يارى دادن و يا يارى كردن : امداد كردن و معاونت نمودن و كمك كردن و احسان نمودن و نيكويى كردن و به خوبى خدمت كردن و پشتى كردن و حمايت نمودن و قوت و توانايى دادن . ياريدن ( y ridan ) ف م . پ . يارى كردن و امداد نمودن و معاونت كردن و كمك كردن و حمايت نمودن و پشتى كردن و قوت و قدرت و توانايى دادن . يارى ده ( y ri - deh ) ص . پ . آنكه امداد مىكند و كمك مىدهد به كسى و آنكه يارى مىكند و اعانت مىنمايد و حمايت مىكند از كسى . يارىرس ( y ri - ras ) ص . پ . آنكه بفرياد كسى مىرسد و دستگيرى از آن مىكند و امداد مىدهد آن را . ياريگر ( y ri - gar ) ا . پ . معين و معاون و اعانتكننده و مددگار و دستگير . ياريگرى ( y ri - gari ) ا . پ . معاونت و امداد . ياز ( y z ) ا - ص . پ . دهقان و روستايى . و خميازه كشنده و دراز كشنده . و دست درازكنندهء براى گرفتن چيزى . و بالنده و نموكننده . و درختى كه بگستراند شاخههاى خود را . و پيماينده و اندازهكننده . و پيمايش مساحت . و ارش يعنى فاصلهء ميان سرانگشت دست تا آرنج . و پيماينده مساحت . و گام و قدم . و قصد و اراده و آهنك . و آنكه اراده مىكند و قصد مىكند . ياز ( y z ) ا . پ . مأخوذ از تركى - بهار . يازاب ( y z - b ) و يازابه ( y z - be ) ا . پ . قسمى از ترشى آچار . يازان ( y z n ) ص . پ . قصد كنان و ارادهكنان . و پيمانهكنان . و آنكه كوشش مىكند براى يافتن چيزى . و دراز قد و بلند اندام . يازدن ( y zedan ) ف ل . م . پ . دست دراز كردن براى گرفتن چيزى . و دراز شدن و بلند شدن و افراشته شدن . و دهن دره كردن و خميازه كشيدن . و قصد كردن و اراده كردن و كوشش نمودن . يازده ( y z - dah ) پ . ص . توصيفى عددى ده بعلاوهء يك . يازدهم ( y zdahom ) و يازدهمين ( y zdahomin ) ص . پ . چيزى كه در مرتبه يازده واقع شده باشد . يازش ( y zec ) پ . م ح . يازيدن . ا . خميازه و دهندره . و قصد و آهنك و غرض و اراده و ميل . و نمو و باليدگى . و طول و درازى . و قد و اندام . و شكل و هيكل و هيئت . يازع ( y ze ' ) ا . ع . بلغت هذيل : وازع كه واو را بدل بيا مىكنند . ر . وازع . يازند ( y zand ) ا . پ . شكل و هيئت و صورت . يازنده ( y zande ) ا . پ . قصدكننده و آهنككننده و اراده نماينده . يازه ( y ze ) ا . پ . خميازه . و تعدد و كشش و لرزه . يازى ( y zi ) ا . پ . دهقان و دهاتى و كشاورز و روستايى . يازيدگى ( y zidagi ) ا . پ . خميازه و دهندره . يازيدن ( y zidan ) ف ل . م پ . خميازه كشيدن و تثاوب و تمدد . و در برگرفتن . و باليدن و نمو كردن . و قصد كردن و اراده نمودن و آهنك كردن . و بلند شدن .